Chào mừng quý vị đến với Website của Mai Văn Đạt.
Quý vị chưa đăng nhập hoặc chưa đăng ký làm thành viên, vì vậy chưa thể tải được các tư liệu của Thư viện về máy tính của mình.
Nếu chưa đăng ký, hãy đăng ký thành viên tại đây hoặc xem phim hướng dẫn tại đây
Nếu đã đăng ký rồi, quý vị có thể đăng nhập ở ngay ô bên phải.
Gốc > Bài viết > Giới thiệu bản thân >
CÁC VẤN ĐỀ PHỐI HỢP KHI DẠY HỌC HHHC CÓ NHÓM CHỨC
DẠY HỌC VỀ LIÊN KẾT HYĐRO TRONG PHẦN HỢP CHẤT HỮU CƠ CÓ NHÓM CHỨC Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
ể giải thích trạng thái của chất ở điều kiện thường, khối lượng riêng, nhiệt độ nóng chảy, nhiệt độ sôi, tính tan trong nước… của một số hợp chất hữu cơ có nhóm chức ta cần dựa vào liên kết hyđro. Ví dụ:v Vì sao ancol etylic CH3CH2OH (M = 46) và dimetyl ete CH3-O-CH3 (M = 46) đều có thành phần phân tử giống hệt nhau, có phân tử khối bằng nhau, nhưng ở diều kiện thường ancol etylic là chất lỏng con dimetyl ete lại là chất khí? Câu trả lời là do ancol etylic có liên kết hyđro giữa các phân tử (còn gọi là liên kết hyđro liên phân tử) còn dimetyl ete không có liên kết hyđro giữa các phân tử.v Vì sao toluen C6H5CH3 (M = 92) có khối lượng riêng d =0,867g/ml còn phenol C6H5OH (M = 94), có phân tử khối gần bằng phân tử khối của toluen nhưng khối lượng riêng lại lớn hơn hẳn và bằng d = 1,05g/ml? Câu trả lời là do phe-nol có liên kết hyđro giữa các phân tử, còn toluen thì không có liên kết hyđro giữa các phân tử.v Vì sao nhiệt độ nóng chảy (tnc) của ancol etylic CH3CH2OH ( tnc= -114,5oC) cao hơn của dimetyl ete CH3-O-CH3 (tnc = -138oC)? Câu trả lời cũng do ancol etylic có liên kết hyđro giữa các phân tử, còn chất kia thì không có liên kết hyđro giữa các phân tủ.v Vì sao nhiệt độ sôi (ts) của ancol etylic (ts = 78,3oC) cao hơn hẳn nhiệt độ sôi của dimetyl ete (ts = -24oC)?v Vì sao ancol etylic tan vô hạn trong nước, còn dimetyl ete chỉ tan rất ít, chỉ tan 7,6g/100g nước.Câu trả lời chung cho các câu hỏi trên là do một chất có liên kết hyđro giữa các phân tử, còn chất kia không có liên kết hyđro giữa các phân tử.Khi dạy cần khắc sâu và khi học cần nắm vững các nội dung sau:♦ Định nghĩa liên kết hyđro: Liên kết hyđro là loại liên kết được hình thành bởi lực hút tĩnh điện giữa các phân tử có cực, trong đó cực dương là nguyên tử H, còn cực âm là nguyên tử của một nguyên tố có độ âm điện lớn như F, O, N.Điều kiện hình thành liên kết hyđro giữa các phân tử: Phải có nguyên tử H phân cực, mang điện dương (nguyên tử H linh động) ở phân tử này và phải có một trong 3 nguyên tử của nguyên tố phi kim có độ âm điện lớn là F, O, N, phân cực mang điện âm ở phân tử kia.Ví dụ như trong các axit vô cơ chỉ có HF tạo liên kết hyđro còn các axit khác không có liên kết hyđro vì không có nguyên tử phi kim mạnh, phân cực mang điện âm, mặc dù có nguyên tử H linh động.♦ Tính chất của liên kết hyđro: Liên kết hyđro là liên kết phụ, là liên kết yếu (yếu hơn liên kết cộng hoá trị khoảng 10 lần) và không tính hoá trị , số oxi hoá.♦ Ảnh huởng của liên kết hyđro: Do ảnh hưởng của liên kết hyđro mà chất có thể ở trạng thái lỏng, nhiệt độ nóng chảy, nhiệt độ sôi, khối lượng riêng, độ tan trong nước, khả năng hoá lỏng… đều cao hơn so với chất không có liên kết hyđro mặc dù chúng có phân tử khối bằng nhauhoặc chênh lệch nhau không nhiều.Do có liên kết hyđro, lực hút lẫn nhau giữa các phân tử trở nên lớn hơn, khoảng cách gần nhau hơn nên chất ở thể lỏng và có khối lượng riêng lớn hơn.Còn muốn tách chúng ra khỏi nhau để chuyển thành trạng thái hơi cần cung cấp dưới dạng nhiệt nhiều hơn, do đó nhiệt độ nóng chảy và nhiệt độ sôi cao hơn.Những chất có khả năng tạo liên kết hyđro với nước có thể xem giữa các phân tử nước, “gắn kết” với các phân tử nước. Vì thế chúng tan tốt trong nước.Trong các kì thi tuyển sinh đại học, ở môn hoá học thường gặp dạng câu hỏi vận dụng liên kết hyđro là yêu cầu xắp xếp các chất đã cho theo chiều nhiệt độ sôi tăng dần, hoặc giảm dần và giải thích sự sắp xếp đó.Việc sử dụng sự khác nhau về nhiệt độ sôi của các chất có ý nghĩa quan trọng trong thực tiễn, để tách các chất ra khỏi hỗn hợp bằng phương pháp chưng cts phân đoạn.Để trả lời tốt loại câu hỏi này , cần nắm vững các nội dung sau:§ Nhiệt độ sôi là gì? Nhiệt độ sôi (còn gọi là điểm sôi) của một chất là nhiệt độ tại đó áp suất hơi của chất bằng áp suất khí quyển trên bề mặt chất lỏng.§ Các yếu tố nào ảnh hưởng đến nhiệt độ sôi (ts)?+ Áp suất khí quyển trên bề mặt chất lỏng càng thấp thì ts càng thấp.+ Phân tử khối của chất càng lớn, ts càng cao.+ Liên kết hyđro giữa các phân tử càng bền, ts càng cao.+ Cấu tạo của chất: Trong cùng một dãy chất, chất có cấu tạo càng phân nhánh, ts càng giảm.Ví dụ:CH3-CH2-CH2-COOH (ts = 163,50C)> CH3-CH-COOH (ts = 154,50C) CH3+Chất polime co ts cao hơn monome tương ứng. Ví dụ: poliancol có ts cao hơn monoancol.Các so sánh ts của các chất dựa vào phân tử khối (PTK) và liên kết hyđro:+ Hai chất đều không có liên kết hyđro giữa các phân tử thì chất nào có PTK lớn hơn sẽ có ts cao hơn.+ Hai chất có PTK xấp xỉ nhau thì chất có liên kết hyđro giữa các phân tử có ts cao hơn so với chất không có liên kết hyđro giữa các phân tử.+ Hai chất đều có liên kết hyđro giữa các phân tử và có PTK xấp xỉ nhau thì chất nào có liên kết hyđro bền hơn sẽ có ts cao hơn.Ví dụ: (Đề thi Đại học năm 1997)Sắp xếp các chất sau theo trình tự tăng dần nhiệt độ sôi: CH3COOH, HCOOCH3, CH3CH2COOH, CH3COOCH3, CH3CH2CH2OH. Giải thích?Giải:HCOOCH3 < CH3COOCH3 < CH3CH2CH2NH2 < CH3CH2CH2OH < CH3COOH < CH3CH2COOHGiải thích:* Hai este đầu dãy đều không có liên kết hyđro giữa các phân tử nhưng CH3COOCH3 có PTK lớn hơn nên ts cao hơn.* Amin và rượu đều có liên kết hyđro giữa các phân tử và có PTK xấp xỉ nhau nhưng rượu có liên kết hyđro bền hơn so với amin nên ts cao hơn.* Hai axit cuối dãy đều có liên kết hyđro giữa các phân tử nhưng CH3CH2COOH có PTK lớn hơn nên ts cao hơn.
Mai Văn Đạt @ 21:20 23/04/2009
Số lượt xem: 1826
| Đ |
Mai Văn Đạt @ 21:20 23/04/2009
Số lượt xem: 1826
Số lượt thích:
0 người
Chào cô Nguyệt! Cô vẫn cong tác tốt chứ, thỉnh thoảng ghé trang tôi xem và góp ý giùm nhé. Cảm ơn bạn đồng nghiệp nhé...